Oracle'lar

Bu sayfa, Hypercall'un aşağıdakiler için kullandığı veri kaynaklarını ve kuralları açıklar:

• Dayanak varlık fiyatları (spot ve forward/mark)
• Uzlaşma referans fiyatları (vade sonu TWAP)
• Zımni oynaklık (IV) / oynaklık yüzeyi

---

Terminoloji

Hyperliquid'in metaAndAssetCtxs yanıtı birkaç fiyat alanı içerir. Hypercall bunları şu şekilde kullanır:

Alan	Açıklama	Kullanım
oraclePx	Harici spot/endeks fiyatı	Tüm fiyatlamalar için kanonik spot girdisi
markPx	Hyperliquid'in mark fiyatı (oracle artı prim düzeltmesi)	Kanonik spot olarak kullanılmaz
midPx	Hyperliquid emir defterindeki orta fiyat	Yalnızca referans
impactPxs	Kaymayı hesaba katan fiyatlar	Yalnızca referans

Forward/Vade Sonuna Mark Fiyatı

Hypercall'da "mark fiyatı", aşağıdaki şekilde hesaplanan bir forward fiyatı anlamına da gelebilir:

$$F = S \times e^{r \cdot t}$$

Burada:

• $S$, oracle/endeks spot fiyatıdır (oraclePx)
• $r$, risksiz faiz oranıdır, şu anda %5
• $t$, vade sonuna kalan süredir (yıl cinsinden)

Bu forward fiyatı; greek'ler, risk hesaplamaları ve spot yerine forward fiyatına bağlı diğer hesaplamalar için kullanılır.

---

Dayanak Varlık Fiyat Oracle'ı

Amaç

Dayanak varlık fiyat oracle'ı, aşağıdakiler için kullanılan gerçek zamanlı spot fiyatları sağlar:

• Opsiyon fiyatlaması ve greek'ler
• Teminat hesaplamaları
• Risk izleme
• Piyasa değerine göre (mark-to-market) değerlemeler

Veri Kaynağı

Hyperliquid WebSocket API (wss://api.hyperliquid.xyz/ws)

Desteklenen her dayanak varlık için oraclePx alanını Hyperliquid'in activeAssetCtx WebSocket aboneliğinden okuruz (metaAndAssetCtxs yanıtının döndürdüğü varlık bağlamı alanlarının aynısı) ve her 2 saniyede bir örnekleriz. HTTP sorgulamaya dayalı bir yedek mekanizma yoktur: akış kesik veya eskimiş olduğu sürece oracle sağlıksız olarak işaretlenir ve yeni fiyat kaydedilmez.

Dayanak varlık	Hyperliquid piyasası
BTC, ETH	Ana perp dex: BTC, ETH
SPCX, SP500, BOT, MU, NVDA, META, MSFT, AAPL, SNDK, BABA	xyz HIP-3 perp dex: xyz:SPCX, xyz:SP500, xyz:NVDA vb.

Forward Fiyatı

Vadesi gelecekte olan herhangi bir opsiyon serisi için Hypercall, yukarıdaki formülü kullanarak bir forward fiyatı hesaplar. Bu, tüm risk ve değerleme hesaplamalarında vade sonuna kalan süreyle fiyatlama tutarlılığını sağlar.

---

Uzlaşma Oracle'ı

Amaç

Uzlaşma oracle'ı, Exchange opsiyonlarının vade sonunda nakdi uzlaşması için kullanılan referans fiyatı belirler.

Uzlaşma Kuralları

Parametre	Değer
Vade sonu saati	BTC ve ETH: 08:00 UTC. Diğer tüm dayanak varlıklar: 20:00 UTC (ABD yaz saati uygulaması geçerliyken New York saatiyle 16:00)
Referans fiyat	oraclePx değerinin 30 dakikalık TWAP'ı
TWAP penceresi	[expiry - 30 minutes, expiry]
Minimum örnek sayısı	500

Nasıl Çalışır

Vade sonunda Exchange pozisyonları, dayanak varlığın oracle spot fiyatının 30 dakikalık Zaman Ağırlıklı Ortalama Fiyatı (TWAP) kullanılarak nakdi olarak uzlaştırılır. TWAP, kısa vadeli dalgalanmaları yumuşatır ve manipülasyona dayanıklı bir uzlaşma referansı sağlar.

Uzlaşmada yalnızca kesinleşmiş TWAP kullanılır. Hypercall pencere içinde 500'den az örnek topladıysa (örneğin pencere içinde gerçekleşen bir yeniden başlatmanın ardından), aynı 500 örneklik minimum şartıyla pencereyi arşivlenmiş Hyperliquid oracle geçmişinden yeniden oluşturabilir. Kontratın vadesi dolduğunda kesinleşmiş uzlaşma fiyatı hâlâ mevcut değilse, enstrüman Expired Pending Price durumunda kalır: işlem devre dışı bırakılır, açık emirler iptal edilir ve kesinleşmiş oracle fiyatı mevcut olana kadar uzlaşma yeniden denenir.

TWAP Hesaplama Yöntemi

Uzlaşma fiyatı, %5 kırpma ile bir ortalamaların medyanı (median-of-means) algoritması kullanılarak hesaplanır:

1. Örnekleri toplayın: Pencere boyunca $n$ adet fiyat örneği $\{p_1, p_2, \ldots, p_n\}$ toplanır
2. Aykırı değerleri kırpın: Örnekler sıralanır ve her iki uçtan %5 çıkarılarak $n' = 0.9n$ büyüklüğünde kırpılmış $P'$ kümesi elde edilir
3. Kovalara bölün: $P'$, $k \approx \sqrt{n'}$ adet eşit büyüklükte kovaya ($B_1, B_2, \ldots, B_k$) bölünür
4. Kova ortalamalarını hesaplayın:

$$\mu_i = \frac{1}{|B_i|} \sum_{p \in B_i} p$$

5. Nihai uzlaşma fiyatı:

$$P_{\text{uzlaşma}} = \text{medyan}(\mu_1, \mu_2, \ldots, \mu_k)$$

Bu yaklaşım, uzlaşma penceresi sırasındaki kısa süreli fiyat sıçramalarından veya ani çöküşlerden kaynaklanan manipülasyona direnç gösterdiği için basit bir ortalamadan daha sağlamdır.

---

Zımni Oynaklık Oracle'ı

Amaç

IV oracle'ı, aşağıdakiler için kullanılan oynaklık yüzeyini sağlar:

• Opsiyon fiyatlaması (Black-Scholes girdileri)
• Vega risk hesaplamaları
• Teminat gereksinimleri

Kaynak

Her dayanak varlığın yapılandırılmış tek bir oynaklık kaynağı vardır: BTC ve ETH için Deribit, hisse senedi ve endeks dayanakları için ABD'de listelenen opsiyon verileri, BOT için gerçekleşmiş oynaklık. Tablo için Oynaklık Oracle'ı sayfasına bakın. Motor, kullanmadan önce kaynağı, anlık görüntünün yaşını ve yüzeyin kendisini kontrol eder.

Kapalı seans yönetimi ve fail-closed davranışı için Oynaklık Oracle'ı sayfasına bakın.

Oynaklık Yüzeyi

Hypercall, her dayanak varlık için bellek içinde bir oynaklık yüzeyi tutar. Bu yüzey şunları içerir:

• Yapılandırılmış kullanım fiyatları için kullanım fiyatına özgü IV
• Temel referans olarak ATM IV
• Tam veri noktaları mevcut olmadığında kullanım fiyatları ve vadeler arasında enterpolasyon

Eskimiş Veri Yönetimi

Gerekli oynaklık verisi mevcut değilse veya eskimişse, sistem o IV'ye bağlı hesaplamalar için fail-closed davranır (işlemi reddeder). ABD opsiyon piyasası kapalıyken hisse senedi ve endeks yüzeyleri, son seans kapanışında alınan anlık görüntüden gelir. Yaş sınırları için Oynaklık Oracle'ı sayfasına bakın.