Bu sayfa otomatik olarak çevrilmiştir. İngilizce orijinal kanonik versiyondur. İngilizce oku →
Ana içeriğe geç

Senaryo Izgarası

Senaryo ızgarası, Portföy Teminatı sisteminin çekirdeğidir. Bir dizi varsayımsal piyasa şoku tanımlar ve teminat gereksiniminiz, bu şokların tamamı içindeki en kötü durum kaybıdır.

Bu sayfa, farklı pozisyonların her senaryo altında nasıl davrandığını görebilmeniz için etkileşimli bir hesaplayıcı sunar.


Etkileşimli Hesaplayıcı​

Bir pozisyon türü seçin, DTE ve IV değerlerini ayarlayın ve her senaryo için P&L'i görün. En kötü durum senaryosu (kırmızı halka) teminat gereksiniminizi belirler.

Pozisyon:
Vadeye Kalan Günler30d
1d90d
Mevcut IV60%
20%120%
-8.3-3.1+0.2-3.1+0.0+1.4+4.5+5.5+4.2-5.7+7.1-5.3+2.8+4.3-11.5+3.1-11.4-40%-25%-12%-8%-4%+0%+4%+8%+12%+25%+40%-15%+0%+25%+35%+45%+55%+70%+90%Spot ŞokuVol Şoku (çarpımsal)Çekirdek (13)Kuyruk (4, ağırlıklı)
En Kötü Senaryo
#T2
Spot +25%, Vol +55%
En Kötü Kayıp
$-11.47
$100 notional başına
Gerekli Marj (IM)
$11.47
= max(0, -en kötü kayıp)
Tüm senaryo P&L tablosu olarak görüntüle
#SpotVolWeightPnLAçıklama
T2+25%+55%0.6$-11.47Yüksek volatilite genişlemesi ile masif yükseliş. %60 ağırlık.
T4+40%+70%0.35$-11.45Volatilite patlaması ile aşırı yükseliş. %35 ağırlık.
1+12%+35%1$-8.34Volatilite genişlemesi ile yükseliş. Kısa call maruz kalmasını test eder.
10+12%+0%1$-5.68Güçlü yükseliş, volatilite değişmiyor. Yukarı delta maruz kalmasını test eder.
12+8%+25%1$-5.25Orta volatilite artışı ile yükseliş. Boğa coşkusu.
2+8%+0%1$-3.12Orta yükseliş, volatilite değişmiyor. Saf yükseliş yönlü hareket.
4+0%+35%1$-3.11Spot değişmiyor, volatilite sıçraması. Saf vega maruz kalmasını test eder.
5+0%+0%1+$0.00Değişiklik yok. Temel senaryo, theta çürümesini yansıtır.
3+4%-15%1+$0.15Volatilite sıkışması ile küçük yükseliş. Sakin yukarı hareket.
6+0%-15%1+$1.36Spot değişmiyor, volatilite çöküşü. Kısa vega dan faydayı test eder.
13-8%+35%1+$2.78Volatilite sıçraması ile satış. Korku üzerine aşağı hareket.
T3-40%+90%0.35+$3.07Kara kuğu çöküşü. Volatilite neredeyse ikiye katladı. %35 ağırlık.
9-12%+45%1+$4.18Büyük volatilite sıçraması ile keskin satış. Çöküş dinamiği.
T1-25%+70%0.6+$4.31Aşırı volatilite sıçraması ile ciddi çöküş. %60 ağırlık.
7-4%-15%1+$4.45Volatilite sıkışması ile küçük düşüş. Olağandışı ama mümkün.
8-8%+0%1+$5.51Orta satış, volatilite değişmiyor. Saf aşağı yönlü hareket.
11-12%+0%1+$7.08Keskin satış, volatilite değişmiyor. Aşağı delta maruz kalmasını test eder.

Izgara Nasıl Çalışır​

Her senaryo iki eşzamanlı şok uygular:

  1. Spot şoku: Dayanak varlığın fiyatı sabit bir yüzde kadar yukarı veya aşağı hareket eder
  2. Oynaklık şoku: Zımni oynaklık çarpımsal bir faktörle ölçeklenir

Sistem, portföyünüzdeki her pozisyonu her senaryo altında Black-Scholes ile yeniden fiyatlar ve ardından portföy P&L'ini kaydeder. Teminatınız, tüm senaryolar içindeki en büyük kayıptır.

IM=max⁡(0,−min⁡(PnL1,PnL2,…,PnL17))\text{IM} = \max(0, -\min(\text{PnL}_1, \text{PnL}_2, \ldots, \text{PnL}_{17}))

Neden çarpımsal oynaklık şokları?​

Oynaklık şokları toplamsal değil, çarpımsaldır. "+%35 oynaklık şoku", IV'nin 35 yüzde puan artırılması değil, 1,35 ile çarpılması anlamına gelir.

Bu önemlidir, çünkü aynı mutlak oynaklık değişimi farklı IV seviyelerinde çok farklı anlamlar taşır. %40 IV'den (%75'e) 35 puanlık bir artış çok serttir. %100 IV'den (%135'e) ise göreli olarak daha ılımlıdır. Çarpımsal şoklar orantılı olarak ölçeklenir.


Temel Senaryolar (13)​

Bu senaryolar en olası stres olaylarını kapsar. Tümünün ağırlığı 1,0'dır, yani P&L'in tamamı kullanılır.

Bu varsayılan ızgaradır. Teminat politikası, tek bir dayanak varlık için şokları geçersiz kılabilir, bu nedenle bazı hisse senedi dayanak varlıkları kendi şok büyüklükleriyle puanlanır. AAPL, META ve MSFT ayrıca 17 senaryoya ek olarak dört tam ağırlıklı senaryo daha taşır: spot +%6, spot -%6, oynaklık +%25 ve oynaklık -%25.

#SpotOynaklıkGerekçe
1+%12+%35Oynaklık genişlemesiyle yükseliş
2+%8%0Ilımlı yükseliş, oynaklık değişmiyor
3+%4-%15Küçük yükseliş, oynaklık daralması
4%0+%35Sabit spot, oynaklık sıçraması
5%0%0Değişiklik yok (referans)
6%0-%15Sabit spot, oynaklık çöküşü
7-%4-%15Küçük düşüş, oynaklık daralması
8-%8%0Ilımlı satış dalgası, oynaklık değişmiyor
9-%12+%45Oynaklık sıçramasıyla sert satış dalgası
10+%12%0Güçlü yükseliş, oynaklık değişmiyor
11-%12%0Sert satış dalgası, oynaklık değişmiyor
12+%8+%25Ilımlı oynaklık artışıyla yükseliş
13-%8+%35Oynaklık sıçramasıyla satış dalgası

Tasarım ilkeleri​

Asimetrik oynaklık tepkisi: Aşağı yönlü hareketler, yukarı yönlü hareketlere göre daha büyük oynaklık artışları alır. Bu, gerçek piyasa davranışını yansıtır: çöküşler, oynaklığın yükselişlere kıyasla daha sert sıçramasına neden olur.

  • Spot -%12, +%45 oynaklık alır (senaryo 9); Spot +%12 ise +%35 oynaklık alır (senaryo 1)
  • Spot -%8, +%35 oynaklık alır (senaryo 13); Spot +%8 ise +%25 oynaklık alır (senaryo 12)

Korelasyon yerleşiktir: Izgaranın ayrı bir korelasyon modeline ihtiyacı yoktur. Asimetrik oynaklık şokları spot-oynaklık korelasyonunu doğrudan kodlar.

Yalnızca oynaklık senaryoları: 4-6 numaralı senaryolar, spot değişmeden IV hareket ettiğinde ne olduğunu test eder. Bu, vega riskini izole biçimde yakalar.


Kuyruk Senaryoları (4)​

Nadir ancak şiddetli olayları test eden aşırı senaryolar. Bunlar, yalnızca gerçek siyah kuğu olaylarında para kaybedecek pozisyonları aşırı cezalandırmamak için kısmi P&L ağırlıklandırması kullanır.

#SpotOynaklıkAğırlıkEfektif P&L
T1-%25+%700,60Ham kaybın %60'ı
T2+%25+%550,60Ham kaybın %60'ı
T3-%40+%900,35Ham kaybın %35'i
T4+%40+%700,35Ham kaybın %35'i

Neden kısmi ağırlıklandırma?​

Ağırlıklandırma olmasaydı, kuyruk senaryoları neredeyse her pozisyon için teminat gereksinimlerine hâkim olurdu. -%40'lık bir spot şoku, iyi korunmuş portföyler için bile devasa teminat gerektirirdi.

Kısmi ağırlıklandırma şunu söyler: "Kuyruk riskini önemsiyoruz, ancak %40'lık bir çöküşe karşı tam teminat yatırmanızı şart koşmuyoruz." T3/T4 üzerindeki 0,35 ağırlığı, hesaplanan kaybın yalnızca %35'inin teminata dahil edildiği anlamına gelir.


Izgara Genelinde Pozisyon Davranışı​

Farklı pozisyon türlerinin karakteristik "en kötü senaryoları" vardır. Bu kalıpları anlamak, teminat gereksinimlerinizi önceden tahmin etmenize yardımcı olur.

Kısa Alım Opsiyonları

En kötü durum: yükseliş + oynaklık artışı

  • Teminatın çoğu 1, 10 ve 12 numaralı senaryolardan gelir (spot yukarı)
  • T2 (+%25 spot) veya T4 (+%40) kuyruk senaryosu baskın olabilir
  • Oynaklık artışları durumu kötüleştirir (alım opsiyonu değeri oynaklıkla yükselir)
  • 8, 9 ve 11 numaralı senaryolar (spot aşağı) lehtedir

Kısa Satım Opsiyonları

En kötü durum: düşüş + oynaklık artışı

  • Teminatın çoğu 9, 11 ve 13 numaralı senaryolardan gelir (spot aşağı)
  • T1 (-%25) veya T3 (-%40) kuyruk senaryosu baskındır
  • Asimetrik oynaklık şokları aşağı yönlü senaryoları kötüleştirir
  • 1, 2 ve 10 numaralı senaryolar (spot yukarı) lehtedir

Bull Call Spread

Doğal hedge sayesinde azalan teminat

  • Kısa bacak, çoğu senaryoda uzun bacağı dengeler
  • En kötü durum genellikle spot düşüşüdür (iki bacak da değersiz sona erer)
  • Maksimum kayıp, spread genişliği eksi prim ile sınırlıdır
  • Çıplak kısa alım opsiyonuna göre önemli teminat azalması

Kısa Straddle

En kötü durum: her iki yönde büyük hareket

  • Kuyruk senaryoları baskındır (T1-T4 hepsi zarar verir)
  • En kötüsü genellikle T3 veya T1 olur (devasa oynaklık sıçramasıyla derin çöküş)
  • Alım ve satım opsiyonu kısmen birbirini dengeler, ancak kuyruklarda yeterli değildir
  • Yalnızca oynaklık senaryoları (4, 6) vega maruziyetini test eder

Senaryo Izgarası ve Standart Teminat​

ÖzellikSenaryo Izgarası (Portföy)Vade Grubu (Standart)
HesaplamaTüm pozisyonları 17 senaryo altında yeniden fiyatlarPozisyon başına izole formül; vade grubu payoff gereksinimi artı eşleşmemiş alım opsiyonu kuyruk ücreti ile sınırlanır (net kısa alım opsiyonu olan gruplar için: min(isolated, payoff_cash_requirement + unpaired_call_im/mm))
Hedge kredisiOtomatik: dengelemeler en kötü durum kaybını azaltırAynı dayanak varlık ve vade: ücret min(sum of isolated charges, group payoff-based requirement + unpaired-call charge) olarak hesaplanır; eşleşmemiş alım opsiyonu ücreti, sonlu payoff ızgarasının kaçırdığı en yüksek kullanım fiyatının üzerindeki kuyruk kaybını karşılar
Oynaklık duyarlılığıAçık: oynaklık şokları vega riskini test ederÖrtük: prim bazlı formüllere yerleşiktir
Kuyruk riskiAğırlıklı kuyruk senaryoları (T1-T4)Modellenmez
KarmaşıklıkDaha karmaşık, daha doğruDaha basit, daha muhafazakâr
💡

Senaryo ızgarası pozisyon türlerini veya stratejileri "bilmez". Bir spread'iniz ya da straddle'ınız olup olmadığını kontrol etmez. Yalnızca her şeyi her senaryo altında yeniden fiyatlar ve P&L'i kaydeder. Hedge avantajları matematikten doğal olarak ortaya çıkar.


Güvenlik Ekleri​

Senaryo ızgarası tek başına belirli uç durumlarda riski olduğundan düşük gösterebilir. Bunu iki güvenlik mekanizması ele alır:

1. Minimum Teminat Tabanı (option_floor)​

Net kısa opsiyon pozisyonları için vade sonu payoff bazında, dayanak varlık ve vade başına kapsamlandırılan yüzdesel bir taban. Vade grubunun pozitif bir taban bazı olduğunda, senaryo ızgarası minimum risk gösterse bile kısa opsiyonlar belirli bir minimum teminat gerektirir. Sınırlı spread'ler (örn. aynı vadede daha yüksek kullanım fiyatlı uzun bir alım opsiyonuyla korunan kısa bir alım opsiyonu) taban bazını azaltır; vade sonu payoff hiçbir zaman negatif olmadığında bu baz sıfıra iner. Sınırsız bir kısa alım opsiyonu kuyruğu ise izole bazın tamamını korur.

Formül ve parametreler için Teminat Tabanı sayfasına bakın.

2. Kısa Vadeli Gama Ek Ücreti (gamma_overlay)​

48 saat içinde vadesi dolan opsiyonlar için ek teminat. Vade sonuna yakın gama hızla artar ve senaryo ızgarasının ayrık şokları, sert hareketlerin gerçek riskini olduğundan düşük tahmin edebilir. Bu ücret, tabanın veya tarama riskinin üzerine eklenir.

Nihai teminat şudur:

IM=max⁡(scanning_risk,option_floor)+gamma_overlay\text{IM} = \max(\text{scanning\_risk}, \text{option\_floor}) + \text{gamma\_overlay}

Bu üç bileşen (scanning_risk, option_floor, gamma_overlay) portföy API yanıtında doğrudan döndürülür.


Portföy Senaryo Oluşturucu​



Sezgiyi sıfırdan oluşturun​

Senaryo gridlerini sıfırdan öğreninİnteraktif ders · stres testi ve teminat

Yukarıdaki etkileşimli ders, senaryo ızgaralarını temel ilkelerden ele alır: Greek yaklaşımlarının büyük hareketlerde neden bozulduğu, bir stres testi ızgarasının nasıl oluşturulup okunacağı, portföy etkilerinin ve hedge'lerin en kötü durum hücresini nasıl değiştirdiği ve en kötü durum kaybının doğrudan teminat gereksiniminize nasıl karşılık geldiği.


Açık kaynak uygulamalar​

RepoNeden incelenmeli
QuantLibSenaryo analizi ve stres testi
OpenGamma StrataÜretim ortamında portföy düzeyinde senaryo ızgaraları

Ayrıca Bakınız​