Bu sayfa otomatik olarak çevrilmiştir. İngilizce orijinal kanonik versiyondur. İngilizce oku →
Ana içeriğe geç

Ders 6: Greeks 101 (Dört Ayarda Risk)

Vaat: "Opsiyonlar karmaşıktır" düşüncesini 4 sezgisel duyarlılığa dönüştürmek.

Greeks Nedir?​

Greeks, farklı faktörler hareket ettiğinde bir opsiyonun fiyatının nasıl değiştiğini ölçer. Yunan harflerini kullandıkları için "Greeks" olarak adlandırılırlar.

💡

Greeks sihir değildir. Bunlar yerel eğimlerdir.

Her Greek basit bir soruyu yanıtlar:

Greek
Yanıtladığı Soru
Delta (Δ)
Spot fiyat hareket ettiğinde opsiyon ne kadar hareket eder?
Gama (Γ)
Spot fiyat hareket ettiğinde delta ne kadar değişir?
Teta (Θ)
Opsiyon her gün ne kadar değer kaybeder?
Vega (ν)
IV hareket ettiğinde opsiyon ne kadar hareket eder?

Delta (Δ): Yön Maruziyeti​

Delta, opsiyonun spot fiyat hareketine duyarlılığını ölçer.

Δ≈∂V∂S\Delta \approx \frac{\partial V}{\partial S}
Pozisyon
Delta Aralığı
Anlamı
Long Call
0 ile +1 arası
Spot yükseldiğinde kâr eder
Long Put
-1 ile 0 arası
Spot düştüğünde kâr eder
Short Call
-1 ile 0 arası
Spot düştüğünde kâr eder
Short Put
0 ile +1 arası
Spot yükseldiğinde kâr eder

Yorum: 0,5 delta, dayanak varlıktaki her $1 harekette opsiyon fiyatının yaklaşık $0,50 hareket ettiği anlamına gelir.

Deltayı Uygulamada Görün​

Spot fiyatı hareket ettirmek için tıklayın veya sürükleyin. Pozisyon türleri arasında geçiş yapın ve zamanı/oynaklığı ayarlayın.

Pozisyon:
Vadeye Kalan Günler30d
1d90d
Zımni Volatilite50%
10%150%
Pozitif delta: fiyat yükseldiğinde kâr. Spot fiyatı hareket ettirmek için tıkla veya sürükle.
ITMOTMATM1.00.50.00.00.0$70kKullanım fiyatı $100k$130kSpot FiyatDelta
Spot Fiyat
$100.0k
Delta
+0.540
Moneyness
ATM
Hedge Oranı
54%
Gamma Riski
Düşük
Delta = +0.540 → Spot'taki her $1.000 harekette, opsiyon $540 aynı yönde hareket eder

Moneyness Durumuna Göre Delta​

MoneynessCall DeltasıPut Deltası
Derin ITM~1,0~-1,0
ATM~0,5~-0,5
Derin OTM~0~0

Yüksek Oynaklıkta Tüm Deltalar 0,5'e Doğru Sıkışır​

Bu, kriptoda anlaşılması gereken en önemli konulardan biridir: oynaklık patladığında keskin delta eğrisi düzleşir. Çok küçük deltalara sahip OTM opsiyonlar bir anda ATM opsiyonlara çok daha fazla benzer şekilde davranmaya başlar.

Implied Volatility80%
20%200%
0.000.250.500.751.0080%90%100%110%120%Moneyness (Strike as % of Spot)Call Delta30%60%100%150%80%0.50
At 80% vol: 90-strike call delta = 0.717, 110-strike call delta = 0.382
Range: 0.335 | 30% vol baseline range: 0.754 | Compression: 56%
30% ref60% ref100% ref150% refYour IV (80%)
Kripto Oynaklık Uyarısı

%30 IV'de, %10 OTM bir call opsiyonunun deltası ~5'tir. %150 IV'de (kripto krizlerinde yaygın), aynı opsiyonun deltası ~25'tir. "Güvenli" sandığınız uzak OTM pozisyonunuz bir anda 5 kat daha fazla maruziyete sahip olur. Greek değerlerinizi yalnızca mevcut oynaklıkta değil, her zaman yükselmiş oynaklık seviyelerinde de kontrol edin.

Delta Olasılık DEĞİLDİR​

Yaygın bir yanılgı: "delta, opsiyonun vade sonunda karda (ITM) bitme olasılığına eşittir." Bu, düşük oynaklıktaki ATM opsiyonlar için yaklaşık olarak doğrudur, ancak OTM opsiyonlarda, yüksek oynaklıkta ve skew dik olduğunda ciddi şekilde bozulur. Delta bir olasılık değil, bir hedge oranıdır. Oynaklığın yüksek ve skew'in dik olduğu kriptoda bu ikisi önemli ölçüde birbirinden ayrılabilir.

Gama (Γ): Delta Nasıl Değişir​

Gama, spot fiyat hareket ettiğinde deltanın ne kadar değiştiğini ölçer.

Γ=∂Δ∂S\Gamma = \frac{\partial \Delta}{\partial S}
Özellik
Sonuç
Long opsiyonlarda her zaman pozitiftir
Spot hareket ettiğinde delta sizin lehinize hareket eder
ATM civarında en yüksektir
ATM opsiyonlar en "gergin" olanlardır
Vade sonuna yaklaştıkça artar
Kısa vadeli ATM = yüksek gama riski
💡

Kısa vadeli ATM opsiyonların "gergin" hissettirmesinin nedeni gamadır.

Gama neden önemlidir: Opsiyonlarda short pozisyondaysanız gama aleyhinize çalışır. Büyük spot hareketleri, delta maruziyetinizin yanlış yönde büyümesine neden olur.

Yukarı Gama ve Aşağı Gama

Gama simetrik değildir. Çok bacaklı pozisyonlarda (risk reversal gibi), spot yükselirse pozitif gamaya, düşerse negatif gamaya sahip olabilirsiniz. Her zaman şunu sorun: "Her iki yönde gamam ne?" Tek bir toplam gama değeri tehlikeli bir asimetriyi gizleyebilir.

Gamayı Uygulamada Görün​

Gamanın ATM'de nasıl zirve yaptığına ve vade sonuna yaklaştıkça nasıl patladığına dikkat edin:

Position:
Vadeye Kalan Günler30d
1d90d
Zımni Volatilite50%
10%150%
Uzun gamma: Delta lehine hareket eder. Fiyat yükselir → delta artar. Fiyat düşer → delta azalır.
ATM (maks gamma)OTMITM+00$70kStrike $100k$130kSpot FiyatGamma
Spot Fiyat
$100.0k
Γ per $1k
+0.03
Moneyness
ATM
Risk Seviyesi
Düşük
Γ = +0.03 per $1k → If spot moves $1,000, delta changes by ~0.03

Teta (Θ): Zaman Aşınması​

Teta, opsiyonun geçen zaman nedeniyle günlük ne kadar değer kaybettiğini ölçer.

Θ=∂V∂t\Theta = \frac{\partial V}{\partial t}
Pozisyon
Teta İşareti
Anlamı
Long opsiyonlar
Negatif
Zamanla değer kaybeder
Short opsiyonlar
Pozitif
Zamanla değer kazanır

Teta vade sonuna yaklaştıkça hızlanır: Bir ATM opsiyon son haftasında, ilk ayında olduğundan günlük daha fazla değer kaybeder.

Tetayı Uygulamada Görün​

Zamanın geçişini simüle etmek için kaydırıcıyı sürükleyin. Aşınmanın vade sonuna yaklaştıkça nasıl hızlandığına dikkat edin:

Opsiyon Türü
Bu ne anlama geliyor
KSOTMITMSpot = Kullanım fiyatı (başabaş)
0. Gün Değeri
$2,000
Gün 0 Değer
$2,000
Kümülatif Kayıp
$0
$0$1k$2kBugün30g(vade sonu)Günlük erime−$17/day
Zamanın geçişini simüle etmek için sürükleyinGün 0
060 days
ATM opsiyonları en hızlı erir - en fazla zaman değerine ve ITM ya da OTM bitme konusunda en yüksek belirsizliğe sahiptir.

Vega (ν): Oynaklık Duyarlılığı​

Vega, IV hareket ettiğinde opsiyon fiyatının ne kadar değiştiğini ölçer.

ν=∂V∂σ\nu = \frac{\partial V}{\partial \sigma}
Özellik
Sonuç
Long opsiyonlarda her zaman pozitiftir
Daha yüksek IV = daha yüksek opsiyon fiyatı
ATM opsiyonlarda en yüksektir
ATM, IV değişimlerine en duyarlı olandır
Uzun vadelilerde daha yüksektir
Daha fazla zaman = daha fazla oynaklık maruziyeti

Yorum: 50 vega, IV'deki %1'lik (1 oynaklık puanı) değişimde opsiyon fiyatının $50 hareket ettiği anlamına gelir.

Vegayı Uygulamada Görün​

Veganın ATM'de nasıl zirve yaptığına ve vade sonuna kalan süreyle nasıl arttığına dikkat edin:

Pozisyon:
Vadeye Kalan Günler30d
1d90d
Zımni Volatilite50%
10%150%
Uzun vega: IV yükseldiğinde kar. ATM opsiyonlar en yüksek vega sahip. Uzun vadeli = daha fazla vega.
ATM (maks vega)OTMITM+00$70kKullanım fiyatı $100k$130kSpot FiyatVega
Spot Fiyat
$100.0k
Vega
+$11,380
Moneyness
ATM
Zaman Etkisi
Orta
Vega = +$11,380 → IV %1 hareket ederse, opsiyon fiyatı değişir $11,380. ATM maksimum vega riski var.

Greeks Özet Tablosu​

Greek
Ölçtüğü
Long Opsiyon
Short Opsiyon
Delta
Spot maruziyeti
call için +, put için -
Tersi
Gama
Delta konveksitesi
+ (iyi)
- (kötü)
Teta
Zaman aşınması
- (maliyet)
+ (kazanç)
Vega
IV duyarlılığı
+ (yüksek ister)
- (düşük ister)

Greeks Ödünleşimi​

Opsiyonlarda bedava öğle yemeği yoktur. Her Greek bir ödünleşimi temsil eder:

Eğer İstediğiniz...Kabul Ettiğiniz...
Long gama (delta lehinize hareket eder)Negatif teta (zaman aşınması ödersiniz)
Pozitif teta (prim toplarsınız)Short gama (delta aleyhinize hareket eder)
Long vega (IV artışından kâr)Peşin olarak daha fazla prim ödersiniz
Temel Bilgi

Long opsiyonlar negatif tetaya ancak pozitif gamaya sahiptir (konveksite için ödeme yaparsınız). Short opsiyonlar pozitif tetaya ancak negatif gamaya sahiptir (prim toplarsınız ancak patlama riskiyle karşı karşıya kalırsınız).

Yaygın Hatalar​

HataDoğrusu
Deltanın sabit olduğuna inanmakDelta, spot hareket ettikçe değişir. Gamanın ölçtüğü şey budur.
Vade sonuna yakın gamayı göz ardı etmekKısa vadeli ATM opsiyonlar aşırı gamaya sahiptir. Küçük hareketler büyük delta değişimlerine yol açar.
Tetayı doğrusal kabul etmekTeta vade sonuna yaklaştıkça hızlanır. En hızlı aşınma son haftada olur.
Greek değerlerinin birbirinden bağımsız olduğunu düşünmekBirbirleriyle etkileşirler. Gama, deltanın nasıl değiştiğini etkiler ve bu da K/Z'yi etkiler.
Delta = ITM olma olasılığıDelta bir olasılık değil, bir hedge oranıdır. Yüksek oynaklıkta ve dik skew durumunda ikisi birbirinden ayrılır.
Yüksek oynaklıkta deltayı göz ardı etmekAşırı oynaklıkta (kriptoda yaygın), tüm deltalar 0,5'e doğru sıkışır. "5 deltalık" OTM opsiyonunuz 25 deltalık hale gelebilir.

Devam etmeden önce anlayışını test et.

Q: Delta 0,3 ise ve BTC +$1000 hareket ederse, opsiyon fiyatındaki yaklaşık değişim nedir?
Q: Gama nerede en yüksektir: derin ITM, derin OTM veya ATM civarı?
Q: Hangi Greek opsiyon fiyatını IV değişimlerine duyarlı kılar?

💡 İpucu: Cevabı açıklamadan önce her soruyu kendin cevaplamaya çalış.

Ayrıca Bakınız​

Gezinme: ← Ders 5: Zımni Oynaklık | Ders 7: Temel Stratejiler →